ใครทำงานตอนเราไม่อยู่

ฝาโน้ตบุ๊กปิดลงตอนที่งานยังไม่เสร็จ นี่คือท่าที่เราทำมาได้สักสองสัปดาห์แล้ว สั่งงานทิ้งไว้ในเทอร์มินัล ปิดฝา หยิบกระเป๋า เดินออกจากห้อง แล้วไปเปิดดูจากโทรศัพท์ว่ามันไปถึงไหน มีคำสั่งหนึ่งบรรทัดที่ต้องพิมพ์ก่อนปิดฝาทุกครั้ง เป็นคำสั่งบอกเครื่องว่าอย่าหลับ เพราะถ้าเครื่องหลับ งานก็หลับตาม

เพราะอย่างนั้นตอนที่ Alexandr Wang พูดประโยคนี้บนเวที Meta Connect เมื่อวันที่ 23 กันยายน เราจึงฟังมันช้ากว่าคนอื่นนิดหนึ่ง

With your permission, Muse can now drive any app on your Mac. You can have it help you run your small business or just get work done for you. You can walk away from your computer, and it keeps working for you on all the jobs you've lined up.

Wang เป็น Chief AI Officer ของ Meta ผู้ก่อตั้ง Scale AI ที่ถูกดึงตัวมาคุมห้องแล็บซึ่ง Meta ตั้งขึ้นใหม่เมื่อกลางปีที่แล้ว สิ่งที่เขาประกาศคือ Muse แอปผู้ช่วยของ Meta ที่ออกเวอร์ชันบน Mac ไปเมื่อสัปดาห์ก่อนหน้า ตอนนี้จะควบคุมแอปอะไรบนเครื่องก็ได้ถ้าเราอนุญาต และจะทำงานที่เราต่อคิวไว้ต่อไปแม้เราจะไม่อยู่หน้าจอแล้ว

ประโยคที่ฟังดูเหมือนอนาคต แต่เราอยู่ในมันแล้ว

"เดินออกจากเครื่องแล้วมันทำต่อ" ไม่ใช่เรื่องใหม่สำหรับคนที่ใช้เครื่องมือแบบเรามาสักพัก แต่ที่ต่างคือคนพูด เมื่อคนพูดเป็นบริษัทที่มีคนใช้แอปของเขากว่าสามพันล้านคน ประโยคเดียวกันจะกลายเป็นเรื่องของคนทั่วไป ไม่ใช่เรื่องของคนที่ยอมพิมพ์คำสั่งกันเครื่องหลับก่อนออกจากบ้าน

และเพราะเราอยู่ในมันมาก่อน เราจึงรู้ว่าประโยคนั้นมีคำถามซ่อนอยู่สามข้อ ซึ่งบนเวทีไม่มีใครถาม

ข้อแรก ใครเป็นคนตื่นอยู่ตอนเราไม่อยู่ ถ้างานรันบนเครื่องของเราจริง ๆ เครื่องต้องไม่หลับ ฝาต้องไม่ปิด หรือต้องมีใครบอกมันว่าอย่าหลับ แต่ถ้างานรันบนเครื่องของ Meta ที่ไหนสักแห่ง เครื่องเราจะปิดก็ได้ แลกกับที่ไฟล์ของเรา หน้าจอของเรา ต้องเดินทางไปที่นั่น เอกสารความปลอดภัยที่ Meta เผยแพร่ตอนเปิดตัว Muse เล่าละเอียดมากเรื่องเครื่องเสมือนในคลาวด์ที่แต่ละคนจะได้เป็นของตัวเอง แต่ไม่มีบรรทัดไหนพูดถึง Mac สิ่งเดียวที่บอกเราได้คือรายการสิทธิ์ที่แอปขอตอนติดตั้ง มันขอ Full Disk Access ขอ Automation ขอส่งการแจ้งเตือน ซึ่งเป็นสิทธิ์ของการทำงานบนเครื่องจริง ไม่ใช่ในคลาวด์ คำตอบจึงน่าจะเป็น "เครื่องเรา" แต่ Meta ยังไม่ได้พูดเอง

ข้อสอง ตอนที่มันจะทำอะไรสักอย่างที่ย้อนกลับไม่ได้ ใครเป็นคนกด Wang พูดคำว่า "with your permission" นำหน้าทุกอย่าง และในหน้าช่วยเหลือของ Meta ก็มีตัวเลือกให้จริง อนุญาตครั้งเดียว อนุญาตสำหรับงานนี้ อนุญาตสำหรับเว็บนี้ อนุญาตตลอดไป หรือปฏิเสธ เราอ่านรายการนั้นแล้วนึกถึงปุ่มชุดเดียวกันในเครื่องมือที่เราใช้อยู่ ปุ่มที่กดบ่อยที่สุดคือปุ่มอนุญาตตลอดไป เพราะมันเด้งบ่อยและเราอยากให้งานเดิน แล้วสักวันหนึ่งก็ลืมไปว่าเคยกดอะไรให้ใครไว้บ้าง

ปุ่มพวกนี้ไม่ใช่ความปลอดภัย มันคือหน้าตาของความปลอดภัย ชั้นที่กันได้จริงอยู่ลึกกว่านั้น Meta เองก็รู้ ในเอกสารชุดเดียวกันเขาเล่าถึงกลไกที่ทำให้ผู้ช่วยไม่เคยเห็นรหัสผ่านจริงของเรา และกลไกที่พอมันอ่านอะไรจากข้างนอกที่ไว้ใจไม่ได้ สิทธิ์ทำงานอัตโนมัติจะถูกถอนทันทีจนกว่าจะมีคนมากดใหม่ ฟังแล้วดีมาก ปัญหาคือทั้งหมดนั้นถูกอธิบายสำหรับเครื่องเสมือนในคลาวด์ ถ้าคำตอบของข้อแรกคือ "เครื่องเรา" กลไกพวกนี้ก็อยู่คนละที่กับงานที่กำลังทำ

สองวันก่อนงาน Connect นักวิจัยความปลอดภัยบน Mac ชื่อ Patrick Wardle เผยแพร่การทดลองชิ้นหนึ่ง เขาพบว่าโปรแกรมธรรมดาที่รันในบัญชีผู้ใช้เดียวกันสามารถแก้ค่าที่ซ่อนอยู่ของแอป Muse ให้ส่งเสียงที่เราพูดกับมันไปที่เซิร์ฟเวอร์ของคนอื่นได้เงียบ ๆ Meta ออกตัวแก้ในวันถัดมา เรื่องจบเร็ว แต่มันตอบคำถามข้อสองให้เราแบบที่ไม่ค่อยอยากได้ยิน ปุ่มอนุญาตอยู่บนเครื่องเรา และเครื่องเราคือที่ที่โปรแกรมอื่นก็อยู่ด้วย

ข้อสาม ใครได้ใช้ ตอนนี้ Muse เปิดให้คนในสหรัฐอเมริกา และเพิ่งเปิดแคนาดา Wang บอกว่าประเทศอื่นจะตามมาเร็ว ๆ นี้ ไม่มีวันที่ ประเทศไทยยังไม่อยู่ในประโยคนั้น สิ่งที่คนไทยได้จาก Muse ในวันนี้คือผู้ช่วยตัวเดิมใน Instagram กับ Messenger ที่เปลี่ยนสมองข้างในไปแล้ว ส่วนเรื่องเดินออกจากเครื่องแล้วมันทำต่อ เรายังต้องพิมพ์คำสั่งกันเครื่องหลับเองไปก่อน

สิ่งที่เขาพูดต่อจากนั้น

หลังประโยคเรื่อง Mac Wang พูดถึงของอีกอย่างที่กำลังทำ Muse จะมีที่อยู่อีเมลของตัวเอง เราจะเพิ่มมันเข้าไปในเธรดได้ หรือส่งต่ออีเมลไปให้มันจัดการแทน อันนี้เขาบอกว่ายังพัฒนาอยู่ และจะมาเร็ว ๆ นี้เช่นกัน

เราฟังแล้วคิดถึงคำถามข้อสองอีกรอบ อีเมลคือที่ที่คนแปลกหน้าส่งข้อความมาหาเราได้ทุกวัน ถ้าผู้ช่วยอ่านอีเมลแทนเรา คนแปลกหน้าคนนั้นก็คุยกับผู้ช่วยของเราได้โดยตรง กลไกที่ถอนสิทธิ์ทันทีเมื่ออ่านอะไรจากข้างนอกจึงต้องมีก่อนที่ฟีเจอร์นี้จะออก และต้องอยู่บนเครื่องที่งานรันจริง เราหวังอย่างนั้น

คืนนี้เรายังพิมพ์คำสั่งบรรทัดเดิมก่อนปิดฝา งานที่ต่อคิวไว้จะเดินไปจนเช้า ส่วนคำถามสามข้อยังเปิดค้างอยู่ตรงนั้น รอให้บริษัทที่มีคนใช้กว่าสามพันล้านคนตอบ